Rektör Alma’nın Projesiyle 3 Adet Doktoralı Araştırmacı Yetiştirilecek

Iğdır Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mehmet Hakkı Alma’nın yöneticisi olduğu “Tıbbi Bitkilerdeki Antimikrobiyal Etken Maddelerin Rekombinant DNA Teknolojisi İle Kültür Ortamında Çoğaltılması” projesiyle 3 adet doktoralı araştırmacı yetiştirilecek.

2244 Sanayi Doktora Programı Çağrısı çerçevesinde sunulan ve Iğdır Üniversitesi ile Mikroliz Biyoteknoloji Sanayi Ticaret Ltd. Sti. Firması arasında yapılan protokolle uygulamaya konan, "Tıbbi Bitkilerdeki Antimikrobiyal Etken Maddelerin Rekombinant DNA Teknolojisi İle Kültür Ortamında Çoğaltılması" başlıklı projede 3 adet doktoralı araştırmacı istihdam edilecek. Rektör Alma’nın yöneticisi olduğu projeyle; tarım bilimleri, biyoteknoloji ve biyokimya disiplinlerini ilgilendiren alanlarda nitelikli insan kaynağının üniversite-sanayi iş birliği kapsamında yetiştirilerek doktoralı araştırmacı istihdamının teşvik edilmesi hedefleniyor. Projenin yardımcı araştırmacılığını ise Iğdır Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. İbrahim Demirtaş yürütüyor.

Proje Çerçevesi, Kapsamı ve Hedefleri

Projenin yöneticiliğini yapan Iğdır Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mehmet Hakkı Alma’nın proje çerçevesi, kapsamı ve hedefleriyle ilgili paylaştığı bilgiler şunlar;

“Hayvanların, bitkileri kullanarak kendilerini tedavi etmeleri eski çağlardaki insanları da hastalıklarının tedavisinde bitkilere yönlendirmiş ve bu yöntem, günümüze kadar ulaşmıştır. Mevcut antibiyotiklere karşı bakterilerin direncinin artması, araştırmacıları bitkilerin antimikrobiyal aktivitelerini araştırmaya yöneltmiştir. Tıbbi ve aromatik bitkilerden elde edilen etken maddelerin; antimikrobiyal, antiviral, antioksidant ve antifungal gibi birçok aktiviteye sahip oldukları bilinmektedir. Bitkilerin, savunma durumunda eser miktarlarda ürettikleri etken maddeler; insan ve hayvanlarda hastalıkların engellenmesinde, geriletilmesinde, iyileştirilmesinde ve tanısında kullanılmaktadır.

Endüstride ihtiyaç duyulan saflıkta etken madde üretilmesi için yüksek miktarda tıbbi bitkinin ekilmesi, toplanması, etken maddelerine zarar vermeden kurutulması, bitkiye uygun ekstraksiyon yöntemi uygulanması ve izolasyonda tutulması gibi her bir aşamasında zahmetli ve karlılığı düşük uğraşlar gerektirdiği için ülkemizde, tıbbi aromatik bitki ekimi ve bu bitkilerden etken madde üretim sanayisi pek gelişememiştir. Bu duruma bir örnek, taksus bitkisidir. Taksus bitkisinin kabuklarından elde edilen ve ticari adı taxol olan etken maddenin endüstriyel anlamda yüksek miktarlarda elde edilmesi mümkün olmadığından ya sentetik olarak ya da doku kültürü yöntemiyle ancak üretilebilmektedir.

Bu proje ile üretimi istenilen etken maddeler bitki yetiştirme zahmetine girmeden, rekombinant DNA teknolojisi kullanılarak kültür ortamında üretilecektir. Rekombinant DNA teknolojisi, bir organizmadan herhangi bir yolla izole edilen bir genin (DNA parçasının) uygun bir konağın içerisine yerleştirilip çoğalmasını ve anlatım yapmasını amaçlayan tekniklerin toplamı olarak tanımlanabilmektedir. Rekombinant DNA Teknolojisi; tıp, biyoteknoloji, ziraat ve çevre mühendisliği gibi alanlarda yaygın bir biçimde kullanılmaktadır. Büyüme hormonu üretimi, insülin üretimi, aşı üretimi, enzim üretimi, rekombinant DNA teknolojisi ile yapılan uygulamaların bir kısmıdır.

Iğdır Üniversitesi ile Mikroliz Biyoteknoloji Firması arasında gerçekleştirilecek TÜBİTAK 2244 Üniversite-Sanayi işbirliği projesi ile bitkilerin savunma mekanizmalarının uyarılması sonucu eser miktarda üretilen antimikrobiyal sekonder metabolitler (organik asitler, alkaloidler, flavonoidler, tanenler, kumarinler, terpenler veya fenilpropenler) rekombinant DNA teknolojisi kullanılarak mikroorganizmalara ürettirilip, yüksek saflıkta izole edildikten sonra antibiyotik direnci gelişmiş enfeksiyonların tedavisinde kullanılacaktır. Bu proje ile ithalat yapmak suretiyle yurtdışından tedarik edilen, yüksek fiyatları nedeniyle de ülke açısından büyük ekonomik kayıplara neden olan antimikrobiyal etken maddelerin, firma bünyesinde Iğdır Üniversitesinin araştırma altyapı desteği ile yetiştirilmiş doktoralı araştırmacılar tarafından üretilmesi hedeflenmektedir. Bu alanda en önemli proseslerden olan rekombinant DNA teknolojisi ile istenen antimikrobiyal maddelerin üretirilmesi ve üretilen ürünlerin yüksek saflık değerlerine sahip olacak şekilde ekstraksiyonu, izolasyonu ve performanslarının araştırılması/geliştirilmesi projenin özgünlüğünü ortaya koymaktadır.”

IÜ Haber Merkezi

  • Yayımlama Tarihi: 25 Haziran, 2020
  • Görüntülenme Sayısı: 536
Yazdır: